کاشی و سرامیک

کاشی و سرامیک از ترکیبات و محصول کانی‌های تشکیل‌دهنده خاک رس، از جمله کائولینیت، مونت موریلونیت و غیره است. کاشی ها به عنوان پوشش نهایی دیوار در داخل و خارج ساختمان بکار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، نمای ساختمان‌ها و غیره کاربرد دارد.

کاشی و سرامیک از ترکیبات و محصول کانی‌های تشکیل‌دهنده خاک رس، از جمله کائولینیت، مونت موریلونیت و غیره است. کاشی ها به عنوان پوشش نهایی دیوار در داخل و خارج ساختمان بکار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، نمای ساختمان‌ها و غیره کاربرد دارد.

کاشی و سرامیک

کاشی و سرامیک از ترکیبات و محصول کانی‌های تشکیل‌دهنده خاک رس، از جمله کائولینیت، مونت موریلونیت و غیره است. کاشی ها به عنوان پوشش نهایی دیوار در داخل و خارج ساختمان بکار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، نمای ساختمان‌ها و غیره کاربرد دارد.

تعریف

کاشی‌ها از ترکیبات و محصول کانی‌های تشکیل‌دهنده خاک رس، از جمله کائولینیت، مونت موریلونیت و غیره می‌باشند.

کاربردها

به عنوان پوشش نهایی دیوار در داخل و خارج ساختمان بکار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، نمای ساختمان‌ها و غیره کاربرد دارد.

مزایا و معایب

مزایا

به دلیل قابلیت شستشو از نظر بهداشتی بسیار مناسب می‌باشند، جذب آب پایین داشته و برای مکان‌هایی که با آب و رطوبت در تماس هستند، مناسبند، دوام و عمر طولانی دارند،ضد حریق بودن،عدم تغییر رنگ و مقاومت در برابر اشعه خورشید، مقاومت در برابر مواد شیمیایی

 

 

 

 

 

 

 

 

معایب

 شکننده بوده و در نتیجه در صورت عدم دقت در هنگام نصب، پرت زیادی خواهد داشت، دارای درجه‌بندی یک و دو و سه هستند که برای همه قابل تشخیص نیست، درزهای سرامیک بعد از مدتی قابل تمیز کردن نیست و آب از این درزها به پایین نفوذ می‌کند که به همین خاطر باید زیر سطح سرامیک شده را عایق کرد

اجزاء تشکیل دهنده

بدنه

تعریف جزء

قطعه سفالی که قسمت اصلی و استخوان‌بندی کاشی را تشکیل می‌دهد و به آن بدنه می‌گویند.

مشخصات فنی

 به طور کلی چهار نوع بدنه کاشی دیواری داریم که عبارتند از

بدنه‌های ماژولیکا (Majolica)

این بدنه‌ها پس از پخت، رنگ صورتی تا قهوه‌ای مایل به قرمز پیدا می‌کنند و  جهت ساخت آنها از دو نوع خاک اصلی استفاده می‌شود. خاک رس آهکی و غیر آهکی که علاوه بر این موارد، از سیلیس، بنتونیت 8 الی 12 درصد، شاموت یا ضایعات بنتونیت، آهک و دولومیت در صورت نیاز استفاده می‌شود.

کاتوفورد (Catford)

 مصرف آهک در این بدنه‌ها از ماژولیکا کمتر است و در نتیجه تخلخل آن کمتر و  استحکام آن بیشتر است ولی در مجموع همانند بدنه ماژولیکا مخلوطی از خاکهای رس آهکی و غیر آهکی در کنار مصرف مقداری شاموت یا ضایعات بیسکوییت می‌باشد (بدنه کاشی‌های آماده شده برای پخت را بیسکوییت ‌گویند)

ارتن ور پخت سفید (Earthenware) 

این بدنه‌ها از جمله مطلوب‌ترین بدنه‌های کاشی دیواری هستند که  البته در مقایسه با سایر بدنه‌های کاشی دیواری موارد زیر قابل مقایسه است

- به دلیل سفیدی رنگ بدنه پس از پخت می‌توان در این بدنه‌ها از لعاب ترانسپرنت (Transparent) استفاده نمود (لعاب ترانسپرنت همان لعاب بی‌رنگ است که نسبت به لعاب‌های اپک از بهای کمتری برخوردار می‌باشد). به دلیل سفیدی رنگ در بدنه می‌توانیم از اعمال انگوب (پوششی با پایه رسی که می‌تواند نفوذپذیر یا نفوذناپذیر باشد) صرف نظر کنیم. به دلیل سیلیس آزاد زیاد پلاستیسیته کم و استحکام خام و خشک این نوع بدنه از این جهات می‌تواند بیشتر شود.در این نوع بدنه‌ها به دلیل فقدان آهک عیب بلک کور (black core) نخواهیم داشت. به دلیل استفاده از لعاب ترانسپرنت می‌توان از دکورهای زیر لعابی یا به عبارتی از چاپ زیر لعابی استفاده کرد.بدنه‌های ارتن ور پخت سفید در انواع آهکی، فلدسپاتی آهکی و فلدسپاتی سیلیسی وجود دارند.

اصولاً در دنیا از بدنه‌های ارتن‌ورهای آهکی استفاده می‌شود اما در ایران از بدنه‌های فلدسپاتی آهکی بیشتر استفاده می‌شود.

مونوپروزا (Monoprosa) 

این بدنه‌ها تک پخت هستند و بعد از پرس به خشک کن‌های سریع منتقل می‌شوند (Rapid Dryerr). جهت کاهش میزان پینهول که در بدنه بوجود می‌آید انگوب می‌زنند و بعد قطعه لعاب خورده در صورتی که چاپی هم داشته باشد انجام می‌شود و جهت پخت به کوره رولری منتقل می‌شود.

ممکن است کوره‌های رولری مورد استفاده، دو طبقه‌ای بوده و پخت در دو طبقه صورت بگیرد که در این صورت میزان تولید بدنه پس از پخت دو برابر می‌شود. اما در رولرهای یک طبقه‌ای، حفظ کیفیت ابعاد و رنگ لعاب بهتر و آسانتر صورت می‌گیرد. بدنه‌های مونوپروزا دو نوع است:

الف. بدنه‌های مونوپروزای سفید: این بدنه‌ها عمدتاً از چند نوع رس سفید پخت تشکیل می‌شوند که رنگ بدنه پس از پخت از سفید تا زرد خواهد بود.

ب. بدنه‌های مونوپروزای قرمز: که اختلاف آنها در میزان اکسید آهن بدنه است. در بدنه‌های قرمز نیز می‌توانیم از رس‌های غیر آهکی با آهن بالا استفاده کنیم و به طور کلی در هر دو بدنه برای تنظیم خواص از مواد کمکی نظیر سیلیس، ماسه سیلیس، فلدسپات ، ماسه فلدسپات می‌توان استفاده کرد.

بدنه سه مورد اول به صورت دو پخت سریع هستند و بدنه مونو پروزا تک پخت است

مزایای سیستم تولید بدنه‌های تک پخت سریع نسبت به دو پخت صنعتی:

- در سیستم تک پخت از نظر میزان سوخت مصرفی راندمان دو برابر سیستم دو پخت بوده و به ازای هر کیلوگرم محصول در سیستم تونلی دو پخت 1400 کیلوکالری انرژی گرما از دست می‌رود. اما در تک پخت 700 کیلوکالری انرژی گرمایی (انرژی سوخت) مصرف می‌شود.در مجموع کاهش هزینه‌های سرمایه گذاری و بالا رفتن راندمان کار را خواهیم داشت. حذف هزینه‌های جانبی. کاهش پراکندگی ابعاد در محصولات تک پخت نسبت به دو پخت تونلی: در کوره رولری گرادیان حرارتی (اختلاف دمایی) حدود 5 درجه حرارت است. اما در کوره تونلی اختلاف دمای پخت می‌تواند به 40 درجه سانتی‌گراد نیز برسد. در سیستم تک پخت سریع کنترل بیشتری بر روی معایب صورت می‌گیرد و کنترل معایب در خط تولید سرعت عمل بیشتری دارد. در سیستم تک پخت سریع حجم خرابکاری در تولید بیشتر از یک شیفت نیست اما در سیستم دو پخت این مدت، گاهی چند برابر می‌شود.کیفیت بهتر محصولات تولیدی از نظر تمامی خواص ذاتی از قبیل عدم تلرانس ابعاد، عدم اختلاف در میزان جذب آب، عدم اختلاف در رنگ محصولات تولید شده. کاهش میزان ضایعات در کل فرایند تولید به علت کاهش حمل و نقل و کاهش مراحل تولید و ...

لعاب

لعابها معمولاً از کائولینیت، کوارتز، فلدسپات‌ها و اضافه کردن گچ و اکسید آهن تشکیل می‌شوند. در مورد رنگ‌ها از اکسیدهای فلزات استفاده می‌شود. این مواد پودر شده و با دستگاه روی کاشی کشیده و سپس خشک و پخته می‌شوند که این عمل کاشی را ضد آب می‌کند.

تفاوت لعاب تک پخت تا دو پخت:

لعاب تک پخت سریع با لعاب‌های دو پخت تفاوت‌های اساسی دارد. در مورد لعاب‌هایی که برای سیستم دو پخت مورد استفاده قرار می‌گیرد محدودیتی در میزان مصرف NAO، PBO، B2O3 موجود در ترکیب ندارد البته تا جایی که مسائل ترکیبی از قبیل تبخیر حین پخت و تطابق ضریب انبساط حرارتی ایجاد مشکل نکند.در مورد لعاب‌های پخت سریع وضعیت تفاوت بسیاری دارد. مخصوصاً وقتی که جهت حفظ تخلخل‌های بدنه مجبور باشیم در بدنه از کربنات کلسیم استفاده کنیم.

کاشی کف

تعریف

سرامیک از انواع خاک رس ساخته می‌شود و منظور از آن درست کردن گلی است که اول حالت پلاستیک داشته و پس از پخته شدن به صورت سنگ درآید. اضافه کردن بازالت و بلندیت و گرانیت حدود ۸% و حدود ۲% کرومیت به آن برای ریخته‌گری خوب است.

کاربردها

به عنوان پوشش نهایی کف در داخل و خارج ساختمان به کار می‌رود. در سرویس‌های بهداشتی و آشپزخانه‌ها، در نمای ساختمان، کف واحدهای مسکونی و ... کاربرد دارند

مزایا و معایب

مزایا

به دلیل قابلیت شستشو از نظر بهداشتی بسیار مناسب می‌باشند.جذب آب پایین داشته و برای مکان‌هایی که با آب و رطوبت در تماس هستند، مناسبند. دوام و عمر طولانی دارند. ضد حریق بودن.معرفی خاموش کننده های آتش. عدم تغییر رنگ و مقاومت در برابر اشعه خورشید. مقاومت در برابر مواد شیمیایی

معایب

 شکننده بوده و در نتیجه در صورت عدم دقت در هنگام نصب، پرت زیادی خواهد داشت. دارای درجه‌بندی یک و دو و سه هستند که برای همه قابل تشخیص نیست. درزهای سرامیک بعد از مدتی قابل تمیز کردن نیست و آب از این درزها به پایین نفوذ می‌کند که به همین خاطر باید زیر سطح سرامیک شده را عایق کرد.

اجزاء تشکیل دهنده

 بدنه

تعریف جزء

 قطعه سفالی که قسمت اصلی و استخوان‌بندی کاشی را تشکیل می‌دهد و به آن بدنه می‌گویند.

مشخصات فنی

بدنه‌های کاشی کف به بدنه‌هایی می‌گوییم که جذب آب آنها زیر 6% باشد و به صورت تک  پخت و دو پخت تهیه می‌شوند و ممکن است سفید پخت یا با پخت قرمز باشد. استون ورهای پرسلانی سفید پخت، استون ورهای قرمز دو پخت و استون ور‌های تک پخت سفید یا قرمز و بدنه گرانیتی در ردیف محصولات کاشی کف قرار می‌گیرند.به عنوان مثال استون‌ورهای (Stoneware) پرسلانی سفید پخت هستند و در ترکیب بدنه از سیلیس، فلدسپات، کائولینیت، رس‌های پلاستیک سفید پخت استفاده می‌شود. مواد اولیه مصرفی در این بدنه‌ها مسلماً باید غیر آهکی باشد چون حضور کربنات‌ها جذب آب را بالا می‌برد از آنجایی که رنگ پس از پخت استون‌ورهای پرسلانی سفید است، درصد اکسید آهن موجود در مواد اولیه باید کم باشد. کائولینیتی‌ که در این بدنه‌ها استفاده می‌شود کائولینیت‌هایی هستند که Al2O3 زیادی در ترکیب شیمیایی آنها وجود دارد.یکی دیگر از انواع کاشی‌های کف بدنه‌های گرانیتی است. در این نوع بدنه‌ها رنگ‌هایی که به بدنه کاشی می‌زنیم روی انبساط و انقباض تاثیر دارد. رنگ‌های مختلف، انبساط و انقباض‌های مختلفی داشته و باعث بوجود آمدن ترک در کاشی می‌شود. که یک راه آن این است که از دیرگدازی بدنه با توجه به رنگ بعد از سفید بدنه، جهت تولید محصولاتی شبیه گرانیت و یا همان کاشی گرانیتی استفاده کنیم.پخت این محصولات، هم در کوره‌های تونلی و هم در رولری امکان پذیر است و در صورت استفاده از کوره‌های رولری عیب تلرانسی ابعاد کمتر می‌شود، انقباض پخت برای این بدنه‌ها 1/4 تا 0/8 و درصد جذب آب در این بدنه‌ها زیر 0/5 درصد می‌باشد.

لعاب‌های مورد استفاده برای این محصولات حاوی حدود 20% فریت و مابقی مواد خام است که مواد خام از قبیل: کائولنیت، فلدسپات، دولومیت ، آلومینا، ولاستونیت و آب می‌باشد و گاهی تالک به بدنه اضافه می‌شود.کاشی دارای انواع مختلف ساده برای سینه دیوار و انحنادار برای شروع و انتهای نبشها و نوع مخصوص قرنیز که کاشی را به حالت زیبایی به سرامیک یا موزاییک و سنگ کف می‌رساند، باشد.

لعاب

لعابها معمولاً از کائولینیت، کوارتز، فلدسپات‌ها و اضافه کردن گچ و اکسید آهن تشکیل می‌شوند. در مورد رنگ‌ها از اکسیدهای فلزات استفاده می‌شود. این مواد پودر شده و با دستگاه روی کاشی کشیده و سپس خشک و پخته می‌شوند که این عمل کاشی را ضد آب می‌کند. کاشی‌های دیواری حداقل 6 میلیمتر و حداکثر 10 میلیمتر ضخامت دارند تا انقباض نداشته باشند. کاشی‌ها را 100 درجه گرما داده و فوراً داخل آب با دمای 18 تا 20 درجه قرار می دهند تا احتمال ترک برداشتن آزمایش شوند. برای پخت کاشی‌ها را در دمای 1200 تا 1100 درجه حرارت می‌دهند. البته این روش تولید مربوط به کاشی‌های دوبار پخت است. ولی روش یکبار پخت کاشی را یکبار و بعد از لعاب دادن آن می‌پزند. کاشی‌ها در صورت نداشتن نقص درجه یک و با داشتن چند خال تا حد 1/20 میلیمتر در رویه و لبه، درجه 2 و اگر این اشکالات 2-3 میلیمتر باشد درجه 3 خوانده می‌شود. کاشی ممکن است به صورت پرسی (B) و یا اکسترودری (A) شکل داده شوند. کاشی‌های سرامیکی می‌توانند لعاب‌دار (GL) و یا بدون لعاب (UGL) باشند.

کاشی و سرامیک پرسلانی: کاشی‌های پرسلانی به دلیل جذب آب بسیار پایین و فرآیند تولید خاص و منحصر به فرد و دمای پخت بالا از استحکام بالایی برخوردار بوده و به نوعی می‌توان آنها را سنگ مصنوعی نامید. تنوع تولید در ابعاد و طرح باعث گرایش مصرف‌کنندگان از این محصول ساختمانی شده است. امروزه در میان محصولات رایج جهت پوشش سطوح، کاشی پرسلانی به عنوان یک کاشی بدون لعاب با دوام پخت بالا و تخلخل پایین و جذب آب کمتر از 0/3 درصد از اهمیت بالایی برخوردار است. پرسلان محصولی یکنواخت با رنگ بعد از پخت سفید و متراکم می‌باشد که از مواد موجود در طبیعت و در شرایط خاص، تحت فشار بالا و دمای بالای 1400 درجه تولید می‌شود و در نما و در کف ساختمان استفاده می‌شود و گاهی به آن کاشی گرانیتی نیز گفته می‌شود. ویژگی‌های پرسلان به شرح زیر است:

جذب آب پایین کمتر از 0/3 درصد، استحکام خشتی بالا، مقاوم در برابر یخبندان به دلیل غیر قابل نفوذ بودن آب، تخلخل کمتر از 0/5 درصد، مقاومت شیمیایی بالا، مقاومت سایش بالا،مقاومت سطح کاشی‌ها در برابر اشعه (UV) (ثبات رنگ)، ضد حریق بودن و ... .

سطح کاشی‌های بدون لعاب مانند کاشی پرسلانی معمولاً ساب خورده و پولیش زده می‌شوند. یکی از مشکلات کاشی پرسلانی این است که عملیات صیقلی کردن و ساب زدن سطح آن باعث می‌شود که تخلخل‌های بسته موجود در سطح کاشی به منافذ باز و سطحی تبدیل شده که خود عامل لکه‌پذیری و کثیفی کاشی محسوب می‌شود و سهولت پاکیزگی کاشی کاهش می‌یابد. البته برای حل این مشکل می‌توان از مواد موم مانند و پرایمری که به واکس معروف است استفاده کرده و بر سطح کاشی مالید تا منافذ را پر کند و سطح کاشی مجدداً صاف شده و مقاومت در برابر لکه‌پذیری افزایش یابد. راه حل دیگر این است که از کاشی پرسلانی لعاب‌دار استفاده شود. کاشی‌های پرسلانی به دو صورت مات و براق به بازار عرضه می‌شود که نوع براق آن توسط سنگ ساب پولیش می‌خورد و در نتیجه براق می‌شود.

کاشی‌های سرامیکی را می‌توان بر مبنای رنگ و ظاهر، محل مصرف، میزان تخلخل، لعاب، نوع و پخت تقسیم‌بندی کرد.

تقسیم‌بندی بر حسب ظاهر و رنگ:

 بدنه‌های سفید ، بدنه‌های تیره (قرمز پخت)

تقسیم‌بندی بر حسب محل مصرف:

 کاشی دیوار، کاشی کف

تقسیم‌بندی بر حسب میزان تخلخل:

کاشی‌های دیواری و کاشی‌های ظریف کف، دسته‌ای از فرآورده‌های سرامیکی هستند. می‌توان کاشی‌ها را بر حسب میزان تخلخل بدنه به شکل زیر تقسیم‌بندی کرد:

محصولات متخلخل:

این دسته، گروهی از کاشی‌ها هستند که میزان جذب آب پس از پخت آنها بیش از 10 درصد است. براساس استاندارد EN87 دسته‌بندی کاشی‌های متخلخل  صورت می‌گیرد.

 محصولات زجاجی:

این محصولات، کاشی‌های لعاب‌دار و بدون لعابی هستند که جذب آب آنها پس از پخت کمتر از 6 درصد است. این محصولات معمولاً به عنوان کاشی کف در داخل و خارج ساختمان استفاده می‌شود و بر اساس استاندارد EN87 به استون ورهای پرسلانی، استون ورهای قرمز و استون ورهای تک پخت لعاب‌دار تقسیم‌بندی می‌شوند.

تقسیم‌بندی بر حسب لعاب:

بر اساس این تقسیم‌بندی کاشی‌ها به لعاب‌دار و بدون لعاب  تقسیم‌بندی می‌شوند.

تقسیم‌بندی بر اساس نوع پخت:

 کاشی‌های تک پخت: در این روش پخت بدنه و لعاب به طور همزمان و در یک سیکل انجام می‌گیرد.

 کاشی‌های دو پخت: در این روش ابتدا بدنه در دمای بالا پخته می‌شود و پس از اعمال لعاب، پخت دوم در دمای پایین‌تر صورت می گیرد.

تقسیم‌بندی کاشی‌ها بر اساس نوع:

 کاشی معمولی، کاشی منوپروزا، کاشی پرسلانی

مراحل تولید کاشی‌های سرامیکی که به روش پرس شکل‌دهی می‌شوند، به طور کلی عبارت است از:

آماده‌سازی مواد اولیه: در این مرحله مواد اولیه به وسیله سنگ شکن‌های فکی و چکشی خرد می‌شوند. مواد اولیه بدست آمده توزین شده و به وسیله آسیاب تر یا بالمیل به دوغاب تبدیل می‌شوند.دوغاب آماده شده به اسپری درایر منتقل شده و گرانول تهیه می‌شود. گرانول‌ها بسته به نوع محصول (کف یا دیواری) در زمان های متفاوتی، پیرسازی یا age می‌شوند.گرانول‌های بدست آمده متناسب با نوع محصول نهایی تحت عملیات پرس قرار گرفته و شکل‌دهی می‌شوند.محصول بدست آمده خشک می‌شود.محصول خشک شده مسیرهای متفاوتی را طی می کند. اگر این محصول تک پخت باشد، پس از خشک شدن وارد خط لعاب شده و پس از اعمال لعاب، پخت می‌شود. اگر محصول مورد نظر دو پخت باشد، ابتدا بدنه پخته شده و لعاب بر بدنه پخته شده اعمال می‌شود و در نهایت پخت لعاب صورت می‌گیرد.

مواد اولیه مورد استفاده در صنعت کاشی را به سه دسته می‌توان تقسیم‌بندی کرد:

مواد پلاستیک یا شکل‌­پذیر: رس‌ها یا کانی‌های رسی که دارای خاصیتپلاستیسیتهبوده و خاصیت شکل­ پذیری را به بدنه می­‌دهند.

پرکننده­‌ها یا فیلرها: پرکننده‌­ها موادی غیر پلاستیک با نقطه ذوب و مقاومت شیمیایی بالا هستند که به بدنه اضافه می­‌شوند تا از تغییر شکل بدنه در خلال پخت جلوگیری کنند. مهم‌ترین و رایج‌­ترین پرکننده‌ها در صنعت کاشی،سیلیسو آلومینا هستند.

گدازآورها: این مواد به منظور کاهش نقطه ذوب بدنه یا لعاب مصرف می‌شوند. در هنگام پخت بدنه، گدازآورها ذوب شده و در هنگام سرد شدن فازشیشه­ای را در بدنه به وجود می­‌آورند و به بدنه کاشی استحکام می‌بخشند.فلدسپات‌ها از مهم‌ترین گدازآورهای مصرفی در بدنه­ و لعاب هستند.سابقاً در بدنه‌های کاشی دیواری از Na2O و K2O به عنوان گداز آور استفاده می شد. ولی به مرور، CaO جایگزین این گدازآورها شد. استفاده از CaO باعث کاهش انقباض بدنه در هنگام پخت شده و در نتیجه موجب پایداری ابعادی کاشی می‌شود. از طرفی انبساط رطوبتی در این کاشی‌ها کاهش می‌یابد.

انبساط رطوبتی به علت جذب آب فاز شیشه‌ای بدنه‌های پخته شده رخ می‌دهد و در نهایت منجر به ایجاد تنش کششی در لعاب و ترک در آن می‌شود. در حقیقت پدیده جذب رطوبت از زمان سرد شدن بدنه در داخل کوره، آغاز می‌شود. اما ترک‌های ناشی از آن پس از چندین سال در لعاب کاشی مشاهده می‌شود. بنابراین دو ویژگی در ایجاد انبساط رطوبتی موثر است: تخلخل و میزان فاز شیشه. در برخی بدنه‌ها اگرچه میزان فاز شیشه زیاد است، ولی عدم حضور تخلخل در بدنه موجب می‌شود تا رطوبت با فاز شیشه تماس نداشته باشد و در نتیجه مقدار انبساط رطوبتی ناچیز باشد. در صورتی که تخلخل بدنه زیاد باشد، حتی مقادیر اندک فاز شیشه نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد. با استفاده ازCaO به جای Na2O و K2O مقدار فاز شیشه در بدنه و در نتیجه میزان انبساط رطوبتی به شدت کاهش می‌یابد.

سرامیک (کاشی موزاییکی گروهی)

کاشی‌های سرامیکی گروهی کفی و دیواری اعم از لعاب‌دار و بدون لعاب نیز به روش کاشی تولید می‌شوند و در داخل یا خارج ساختمان‌ها نصب می‌گردند. به لحاظ کوچک بودن ابعاد کاشی‌های موزاییکی (سطح هر قطعه کاشی کمتر از 100 میلیمتر مربع است) چسباندن تعدادی از آنها در کنار یکدیگر به کمک یک ورقه لفاف یا توری صورت گرفته و عرضه آنها به صورت گروهی الزامی است. کلیه قطعات سرامیکی همجنس کاشی‌های موزاییکی گروهی که همراه آنها به کار می‌روند، در این دسته قرار می‌گیرند.ویژگی انواع کاشی موزاییکی گروهی، باید مطابق با ویژگی‌های ارائه شده در استاندارد ایران شماره 4289 باشد.

 

 

 

 

 

 

 

استفاده از کاشی برای دیوار و کف آشپزخانه

کاشی‌های استفاده شده در کف آشپزخانه منزل در خطر بیشترین میزان فرسودگی و آسیب‌دیدگی است. معمولاً بیشتر از هر جای دیگر بر روی کاشی‌های آشپزخانه می‌ایستیم و در آن منطقه حرکت می‌کنیم و به عنوان مثال در مسیر  بین سینک و یخچال تردد می‌کنیم. هم‌چنین این کاشی‌ها بیش‌تر از هرجای دیگر ممکن است کثیف شود و چربی غذا و … بر روی آن ریخته شود و بنابراین باید تمیز شده و در نتیجه باید از نظر استحکام و مقاومت شیمیایی شرایط کیفی بالایی داشته باشند.هم‌چنین در آشپزخانه این امکان وجود دارد که اشیاء مختلف بر روی کاشی بیفتد و یا باید تحمل وزن بالای یخچال، اجاق‌گاز و ماشین لباسشویی را داشته باشد. بنابراین به هنگام انتخاب کاشی برای آشپزخانه باید به استحکام و مقاومت شیمیایی آن دقت داشته باشیم.کاشی‌های استفاده شده در دیوار آشپزخانه البته تحت تاثیر تنش کمتری است زیرا هیچ‌گاه بر روی آن راه نمی‌رویم و یا وسایل ما بر روی آن قرار داده نمی‌شود ولی این کاشی‌ها همانند کاشی‌های کف با توجه به اینکه در معرض آلودگی مواد غذایی و مواد پاک‌کننده هستند باید مقاومت شیمیایی بالایی داشته باشند (شامل مقاومت در برابر اسید و باز).

کاشی‌های کف و دیوار استفاده شده در محیط بیرون ساختمان

با توجه به این‌که دمای محیط در فصول سرد سال به زیر صفر می‌رسد، برای استفاده از کاشی در محیط بیرون ساختمان باید از کاشی‌هایی استفاده کنیم که مقاومت نسبت به یخ‌زدگی داشته باشند. کاشی‌های مناسب برای این محیط‌ها، کاشی‌هایی هستند که به‌وسیله پرس تولید شده و جذب آب پایینی دارند. این کاشی‌ها را می‌توانید از بین کاشی‌های لعابدار تک‌پخت، پرسلانی لعابدار و یا کاشی‌های بدون لعاب انتخاب نمایید.

استفاده از کاشی در اماکن عمومی

استحکام مکانیکی و مقاومت در برابر تنش‌های شیمیایی در این کاشی‌ها باید اصولاً بالا باشد. هم‌چنین زیبایی این کاشی‌ها نیز از نکاتی است که باید به هنگام خرید مدنظر قرار گیرد زیرا استفاده از کاشی در محیط یک کارخانه با استفاده از آن در سالن غذاخوری تفاوت دارد. در این اماکن باید از کاشی‌هایی استفاده شود که بسیار سخت بوده و مقاومت سایشی بالایی داشته باشند و نسبت به حملات شیمیایی و آلودگی مقاوم باشند. درصورتی‌که برای محیطی می‌خواهید کاشی کف انتخاب کنید که دقیقاً ورودی محیط از بیرون ساختمان است باید در انتخاب کاشی لعابدار با سطح شیشه‌ای دقت نمایید. کاشی‌ها به دلیل این‌که در معرض آلودگی ناشی از عبور بازدیدکنندگان قرار می‌گیرند به مرور حالت ماتی پیدا می‌کنند. برای استفاده در رستوران باید در انتخاب کاشی پرسلانی پولیش خورده دقت نمود. کاشی‌های با سطح شیشه‌ای جلوه زیبایی دارند اما قطعا نسبت به کاشی‌های دیگر استعداد بیشتری برای نشان دادن خراش به دلیل سایش را دارد. به همین دلیل استفاده از کاشی مات برای سطوح پررفت و آمد مناسب‌تر است.

اجرا و نصب کاشی

قبل از اجرای کار باید کاشی مورد نظر انتخاب شود، سطح مورد نظر برای اجرای طرح آماده شود و ابزار و وسایل مورد نیاز تهیه گردد. باید قبل از اجرای طرح به گوشه‌های محلی که می‌خواهیم کاشی کنیم دقت کنیم و از صافی کف و هم‌چنین ترازبودن دیوار و کف اطمینان حاصل نماییم. اگر عیوبی قابل مشاهده در سطح و دیوار وجود دارد باید قبل از اجرا نسبت به رفع آن اقدام نماییم .هنگامی که کاشی مورد نظر خود را انتخاب کردیم، باید به نوشته‌هایی که بر روی جعبه کاشی توسط شرکت سازنده درج شده است دقت کنیم. این نوشته‌ها معمولاً شامل درجه کاشی، رنگ، تن مورد نظر در آن رنگ، اندازه آن و مشخصات فنی دیگر از جمله استانداردی که تحت لیسانس آن تهیه شده است و مشخصات استحکام و ... می‌باشد. به همین دلیل قبل از شروع به نصب باید کاشی‌ها را از جعبه بیرون آورده و از نظر رنگ و ... بررسی نماییم تا تفاوتی در کاشی‌ها از این دست نباشد. زیرا ممکن است جعبه‌های انتخابی از نظر تن و یا اندازه به دلیل متفاوت بودن دوره تولید یکسان نباشد. به همین دلیل بهتر است معمولاً کاشی‌هایی را انتخاب نماییم که از یک دوره تولید باشد تا در هنگام اجرای کار به مشکل برنخوریم. با توجه به اینکه معمولاً بر روی کارتن‌ها قید شده است که بعد از نصب کاشی، شکایت درخصوص کاشی پذیرفته نیست بنابراین باید پیش از اجرای کار نسبت به بررسی کاشی‌ها اقدام نماییم. باید کاشی‌ها از نظر تاب نیز بررسی شوند زیرا در صورتی که کاشی دارای تاب تقعر باشد، به هنگام نصب با مشکل روبرو خواهیم شد. یک کاشی مناسب معمولاً دارای تاب تحدب اندک است که پس از اجرای کار، به دلیل انبساط رطوبتی و … این تاب تاحدی برگشته و کاشی اندکی صاف‌تر خواهد شد.قبل از اجرای کار باید فاصله بندکشی و استفاده از مواد مناسب برای بندکشی از قبل محاسبه و بررسی شده تا میزان مورد نیاز کاشی سفارش داده شود. می‌توان از تجهیزات قابل تهیه در بازار برای بندکشی استفاده نمود تا کاشی‌ها دقیقاً در کنار یکدیگر و با فاصله مناسب چیده شود. چسب و یا سیمانی که برای بندکشی می‌خواهیم استفاده کنیم باید از پیش تهیه و آماده شود. بعد از اینکه زمان سفت‌شدن کاشی‌های نصب شده به اتمام رسید، می‌توان به تمیز نمودن سطح کاشی‌ها اقدام نمود زیرا معمولاً سطح کاشی‌ها توسط مواد نصب، آلوده می‌شود که در صورت باقی‌ماندن بر روی کاشی، در آینده به راحتی جدا نمی‌شود.باید دقت نمود که موادی که برای اتصال کاشی بکار برده می‌شود معمولاً به مقداری زمان برای سفت شدن نیاز دارد و این میزان بسته به نوع ماده می‌تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال قبل از سفت شدن سطح زیرین کاشی‌های کف نباید به هیچ عنوان بر روی آن راه رفت و یا اشیاء و وسایل منزل را بر روی آن داد. اگر این پیشگیری‌ها انجام نشود، این امکان وجود دارد که کاشی‌ها از جای خود جابجا شود.باید قبل از اجرای کار دقت داشته باشیم اگر قرار است که عملیات‌ لوله‌کشی، سیم‌کشی و … انجام شود این عملیات پیش از اجرای کار بررسی و انجام شده باشد. کاشی‌های بدون لعاب، کاشی‌های پولیش شده و ... معمولاً ممکن است به وسیله آلودگی‌های ناشی از محیط و یا سیمان و مواد نصب کاشی آلوده شوند و این آلودگی و لک بر روی کار باقی بماند. بنابراین قبل از اجرا باید حتماً این موارد بررسی شده تا در هنگام اجرای کار دقت لازم برای نصب انجام شود. در حال حاضر نصب کاشی روی دیوار به دو شیوه اجرا می‌شود:

چسباندن کاشی

ابتدا زیر کار را با تیشه کمی زخمی می‌کنیم، سپس ابزار کار مخصوص را آماده کرده و خمیر را با کمی آب آغشته کرده و با کاردک مخصوص به متراژ حدود یک متر مربع به دیوار می‌کشیم سپس کاشی را با کمی فشار نصب کرده و تراز می‌نماییم بعد از چندین ساعت عملیات بند کشی را انجام می‌دهیم و کار بعد از ۴۸ ساعت قابل استفاده می‌باشد. روش‌های پخش چسب بر زیر کار به سه صورت می‌باشد:

 با کاردک شانه‌ای بر روی زیر کار، با کاردک قاشقی بر پشت کاشی یا سرامیک، روش شانه‌ای برای کاشی‌های ابعاد ریز (زیر ۲۰×۳۰) و زمانی که زیر کار بسیار تراز و بدون موج باشد استفاده می‌شود. روش قاشقی و ترکیبی بیشتر برای نصب کاشی و سرامیک ابعاد بزرگ و زمانی که زیر کار خوب تراز نباشد و موج داشته باشد استفاده می‌شود.

نصب کاشی با ملات سیمان

در این روش کاشی‌ها را با فاصله مشخصی از دیوار یک به یک با کمک فتیله‌های گلی ثابت کرده سپس به آرامی پشت کاشی‌ها ملات سیمان می‌ریزند.در این روش کاشی‌ها باید یک به یک تراز و شاقول شوند و ملات کم کم ریخته شود تا کاشی‌ها تکان نخورند یا نیفتند. به همین خاطر پشت بعضی کاشی‌ها خوب پر نشده و همچنین ممکن است کاشی‌ها خوب تراز نشوند.در مرحله نصب کاشی دیواری با اهمیت‌ترین مورد آماده‌سازی زیر اولین رج نصب روی دیوار است به این ترتیب که با توجه به بلندترین قسمت سطح افقی کف ایزوله شده تراز می‌شود و این قسمت کمترین مقدار کف سازی را دارد یا به نوعی کاشی دیواری روی این قسمت قرار می‌گیرد. در صورتی که با کدهای الزام‌آور دیگر تناقضی نداشته باشد کدهایی مانند کد بازشوی دربهای محل یا کد محل قرارگیری سنگ توالت شرقی یا شیب محل نسبت به کفشو، تخلیه آب پر از تراز نمودن زیر تمامی محل‌های نصب کاشی دیواری با در نظر گرفتن مطالب فوق می‌توان برای نصب اقدام نمود.گونیا نمودن زوایای نبش‌ها و کنج دیوارها از اهمیت بالایی برخوردار است که این مطلب هنگام پوشش کف محل نمود بیشتری پیدا می‌کند.آسیب نزدن به ایزولاسیون بدنه و کف محل‌های خیس از دیگر موارد پر اهمیت است. این مورد بیشتر در محل اتصال ایزوگام یا قیرگونی با کم دربها بیشتر اتفاق می‌افتد که بایستی از آن پرهیز گردد.

کاشی کف یا سرامیک

ترازبندی کف در محل‌هایی که ریزش آب نداریم بصورت کاملا تخت صورت می‌گیرد. بدین صورت که در کناره و میانه سطح کدهای ارتفاعی در نظر می‌گیریم سپس ملات مخلوط ماسه و سیمان را تسطیح کرده و می‌کوبیم تا به کد مورد نظر برسد. این مخلوط به ملات دو نم معروف است که یک سوم رطوبت معمول ملات را دارد. سپس هنگام نصب بعد از قطعی شدن سرامیک مورد نظر دوغاب سیمان و آب که از قبل آماده شده است روی ملات کوبیده شده می‌ریزیم و سپس به کمک چکش پلاستیکی سرامیک نصب شده در محل را به محل خود هدایت می‌کنیم و می‌کوبیم.برای راه رفتن و حمل سرامیک‌های در حال نصب روی ملات دو نم تراز شده می‌توان سرامیک‌هایی را روی ملات گذاشته تا انتقال نیروی وزن نصاب سطحی بزرگتر صورت گیرد و سطح تراز ملات زیرسازی آسیب نبیند.

دلایل مهم ترک و شکست کاشی

دلیل عمده ترک و شکسته شدن کاشی در ساختمان نشست ساختمان می‌باشد. دلیل دیگر جنس لعاب کاشی از شیشه و سیلیس می‌باشد و با کوچکترین فشار ترک و خرد می‌شود. گاهی موارد کاشی پشت لوله‌های آبگرمکن یا دودکش بخاری و مکان‌های دیگری قرار می‌گیرد که باعث می‌شود کاشی گرمای زیادی به خود جذب کند و بر اثر انقباض و انبساط کاشی ترک می‌خورد در ضمن برای جلوگیری از این امر لوله‌ها را با پشم شیشه می‌پوشانند و برای چسبندگی بهتر ملات با عایق پشم شیشه از تور سیمی استفاده می‌کنند.

تعمیر کاشی‌هایی که ترک برداشته‌اند

با چکش سبک به گوشه آن ضربه زده و آن را خرد کرده و کامل جمع می‌کنیم  محلی را که باید کاشی جدید نصب گردد کاملا تمیز کرده و به مقدار کافی از چسب کاشی استفاده می‌کنیم. دقت شود چسب شره نکند و فقط جوابگوی نگه‌داشتن کاشی باشد. با تخماق به گوشه‌های آن به آرامی ضربه می‌زنیم تا به خوبی بچسبد.

تعمیر کاشی کاری به روش بنایی

پس از خرد کردن کاشی‌های ترک‌دار ملات پشت آن را به اندازه 2 سانتیمتر کاملاً خالی و تمیز می‌کنیم. محل را آبخوار می‌کنیم ملات ماسه سیمان ریز دانه را با عیار کافی تهیه و در محل می‌گذاریم. کاشی زنجاب شده را در محل خود قرار می‌دهیم و با تخماق بر تمام سطح می‌کوبیم و هم سطح و تراز، نسبت به کاشی‌های اطراف اجرا می‌کنیم پس از نصب کاشی آن را با پودر سنگ و سیمان رنگی نسبت یک به چهار بندکشی می‌کنیم و با پارچه سطح کاشی را تمیز می‌کنیم.

نصب کاشی روی ترکهای عمیق دیوار

دو ردیف از کاشی‌های اطراف ترک را خرد میکنیم تا بتوانیم تعمیرات را به خوبی انجام دهیم. ملات پشت کاشی را کاملاً می‌گیریم. آجرکاری و عرض ترک را تا ارتفاع عمق لازم خالی می‌کنیم.پس از اجرای سفت کاری (نصب و ترتیب دادن به آجرها) نصب کاشی‌ها را با استفاده از گل رس و دوغاب‌ریزی ادامه می‌دهیم. در مرحله آخر بند کشی و سطح را تمیز می‌کنیم.

چند نکته

برای تراشیدن کاشی از تیشه تیز و سمباده برقی استفاده می‌کنیم و برای جدا کردن کاشی (دو نیم کردن) از میخ مخصوص سطح پشت کاشی را خط انداخته و شیار سراسری ایجاد کرده و دو گوشه کاشی را اهرم کرده و از هم جدا کنیم. امروزه این کار به وسیله دستگاه کاشی بر انجام می‌شود. گاهی مواقع لازم می‌شود کاشی را سوراخ کرد. مثلا برای عبور شیرآلات و یا پریزهای برق از تیشه دو سر و تیشه کلنگی و نوک تیز و گاهی مواقع از گاز انبر استفاده می‌کنیم.

دلایل طبله کردن کاشی (منظور از طبله کردن کاشی در آمدن کاشی از سر جای خود می‌باشد).

 بی توجهی در ملات گذاری، استفاده از کاشی کاملا خشک،به کارگیری روشهای غلط دوغاب ریزی، استفاده کردن خاک رس در ملات ماسه و سیمان

روش تعمیر طبله کردن کاشی:

پس از خالی کردن ملات قدیمی کاشی را نصب و تعمیر کرده برای نصب می‌توان از چسب کاشی استفاده کرد و سپس از دوغاب بندهای کاشی کاری را بند کش و تمیز می‌کنیم.

 

 

 

 

 

توالی اجرا

معمولاًً پس از اجرای فاز اول تاسیسات برقی و مکانیکی (لوله‌گذاری‌ها) و انجام شیب‌بندی کف سرویس‌های بهداشی و آشپزخانه و ایزولاسیون آنها می‌توان کاشی بدنه را انجام داد ولی کاشی کف پس از اجرای گچ سفید و سقف کاذب انجام می‌شود تا در اثر جابجا کردن ابزار و وسایل گچ کاری و اجرای سقف، به سرامیک‌های کف آسیب نرسد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاه خود را بیان کنید
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت برای tvazhe.com محفوظ می باشد
طراحی سایت-بهینه سازی سایت- هاستینگ توسط سنادیتا
SANADATA | SanaCMS 7.3